వినాయక నిమజ్జనం వెనుక అసలు విశేషమిదే...

వినాయక చతుర్థి వేడుకల్లో నిమజ్జనం అత్యంత భావోద్వేగ ఘట్టంగా భావిస్తారు. భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించిన గణనాథుడికి వీడ్కోలు పలుకుతూ, వచ్చే ఏడాది మళ్లీ రావాలని భక్తులు కోరుకుంటారు. పూజలు, భజనలు, హారతులతో కొలిచిన విఘ్నేశ్వరుడిని అనంత చతుర్దశి రోజున నిమజ్జనం చేయడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. విగ్రహానికి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేసి కొద్దిరోజుల పాటు పూజించిన అనంతరం నిమజ్జనం ద్వారా అది పంచభూతాల్లో కలిసిపోతుందని విశ్వాసం. భౌతిక రూపం తాత్కాలికమని, ఆధ్యాత్మిక శక్తి శాశ్వతమనే తాత్విక సందేశం ఇందులో అంతర్లీనంగా ఉందని భావిస్తారు.

పురాణ కథనం ప్రకారం, మహర్షి వేదవ్యాసుడు మహాభారతాన్ని చెబుతుండగా గణేశుడు దానిని నిరంతరం లిఖించాడని చెబుతారు. పది రోజుల పాటు సాగిన ఈ ప్రక్రియలో గణేశుడి శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరగడంతో, మహాభారత రచన పూర్తైన తర్వాత వ్యాసుడు ఆయనకు సరస్సులో స్నానం చేయించాడని విశ్వాసం. అప్పటి నుంచి పది రోజుల పూజ అనంతరం అనంత చతుర్దశి రోజున నిమజ్జనం చేసే సంప్రదాయం కొనసాగుతోందనే కథనం ప్రాచుర్యంలో ఉంది. కుటుంబ, ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలను బట్టి కొందరు తొలిరోజే, మరికొందరు ఒకటిన్నర, మూడు, ఐదు, తొమ్మిది లేదా పది రోజుల తర్వాత నిమజ్జనం చేస్తారు. మహారాష్ట్రలో గణేశ్ ఉత్సవాలను భారీ బహిరంగ వేడుకలుగా విస్తరించడంలో లోకమాన్య బాలగంగాధర్ తిలక్ కీలక పాత్ర పోషించారు. నిమజ్జనం సమయంలో ‘గణపతి బప్పా మోరియా’ అంటూ భక్తులు గణనాథుడికి వీడ్కోలు పలుకుతూ, తమ కష్టాలు తొలగించి మళ్లీ శుభాలను తీసుకురావాలని ప్రార్థిస్తారు.