సత్వర న్యాయం అందించేందుకు న్యాయ ప్రక్రియలో మార్పులు అవసరం: సీజేఐ

హైకోర్టుల్లో పెండింగ్‌లో ఉన్న కేసులపై సత్వర విచారణ కోరుతూ కక్షిదారులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయిస్తున్న ఘటనలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. న్యాయ ప్రక్రియ మరింత వేగంగా, సమర్థంగా స్పందించేలా చేసేందుకు అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలపై ఆత్మావలోకనం చేసుకోవాలని సూచించారు. అత్యవసర కేసులను మరింత సమర్థంగా గుర్తించడం, విచారణల జాబితా (లిస్టింగ్‌) ప్రక్రియను పారదర్శకంగా మార్చడం వంటి అంశాలను పరిశీలించాలని అన్నారు. విచారణలో జాప్యం వల్ల పూడ్చలేని నష్టం జరిగే కేసులకు ప్రాధాన్యం కల్పించడంలో సాంకేతికతను ఎలా ఉపయోగించుకోవచ్చో ఆలోచించాలని పేర్కొన్నారు. కేరళ హైకోర్టు ప్లాటినం జూబ్లీ వేడుకల్లో ఆదివారం ఆయన ప్రసంగించారు. రోస్టర్ల క్రమబద్ధీకరణ వంటి అంశాల్లో హైకోర్టుల వ్యవస్థాగత స్వతంత్రతను సుప్రీంకోర్టు ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తుందని స్పష్టం చేశారు. అయితే, సకాలంలో న్యాయం పొందే అవకాశం కక్షిదారుల ఆర్థిక స్థోమత లేదా దేశ రాజధానికి వెళ్లి సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించే సామర్థ్యంపై ఆధారపడకూడదని అభిప్రాయపడ్డారు.

మరోవైపు, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి, చట్టబద్ధ పాలనను సమర్థంగా అమలు చేయడానికి శాస్త్రీయ దృక్పథం ఎంతో అవసరమని సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ ఉజ్జల్‌ భూయాన్‌ అన్నారు. షిల్లాంగ్‌లోని మేఘాలయ శాస్త్ర, సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం 12వ స్నాతకోత్సవంలో ఆయన ప్రసంగించారు. చట్టబద్ధ పాలనకు శాస్త్రీయ ఆలోచనా విధానం పునాదిగా నిలుస్తుందని పేర్కొన్నారు. భయం, అజ్ఞానం, అంధవిశ్వాసాలు నిరంకుశత్వానికి దారితీస్తాయని వ్యాఖ్యానించారు.