పండగ వేళ ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ మోసాల పట్ల జాగ్రత్త..

దీపావళి వంటి పండుగల సమయంలో ఆన్‌లైన్‌ షాపింగ్‌ ఆఫర్లు, భారీ డిస్కౌంట్లు, క్యాష్‌బ్యాక్‌ ప్రయోజనాలు వినియోగదారులను ఆకర్షిస్తుంటాయి. అయితే ఇదే అవకాశంగా తీసుకుంటున్న సైబర్‌ నేరగాళ్లు నకిలీ వెబ్‌సైట్లు, సోషల్‌ మీడియా ప్రకటనలు, ఫిషింగ్‌ లింకులు, నకిలీ షాపింగ్‌ యాప్‌లతో మోసాలకు పాల్పడుతున్నారు. కొన్ని సందర్భాల్లో కొనుగోలుదారులు డబ్బులు చెల్లించినా వస్తువులు డెలివరీ కాకపోగా, క్యాష్‌బ్యాక్‌ పేరుతో పంపే నకిలీ లింకుల ద్వారా UPI PINలు, బ్యాంకింగ్‌ వివరాలను సేకరించి ఖాతాల్లోని నగదును కాజేస్తున్నారు. ప్రధానమంత్రి పేరుతో కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.8,000 దీపావళి బోనస్‌ ఇస్తోందంటూ వాట్సాప్‌లో ప్రచారమైన సందేశం కూడా నకిలీదేనని గుర్తించారు. కృత్రిమ మేధ (AI), లీకైన వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని ఉపయోగించి నకిలీ సందేశాలు, వెబ్‌సైట్లు, చెల్లింపుల అభ్యర్థనలను నిజమైనవిగా నమ్మించేలా సైబర్‌ నేరగాళ్లు రూపొందిస్తున్నారని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అందువల్ల ఏదైనా ఆఫర్‌ను నమ్మే ముందు సంబంధిత సంస్థ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌ లేదా యాప్‌లో ధ్రువీకరించుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.

ఆన్‌లైన్‌ షాపింగ్‌ చేసేటప్పుడు గుర్తింపు పొందిన వెబ్‌సైట్లు, అధికారిక యాప్‌లనే ఉపయోగించాలని నిపుణులు చెబుతున్నారు. విక్రేత వివరాలు, కస్టమర్‌ సమీక్షలు, రిటర్న్‌ పాలసీని పరిశీలించడంతో పాటు బ్యాంకు లావాదేవీలకు అలర్ట్‌లను ఆన్‌లో ఉంచుకోవాలి. OTPలు, UPI PINలు, CVV, పాస్‌వర్డ్‌లు, బ్యాంకింగ్‌ వివరాలను ఎవరికీ వెల్లడించకూడదు. క్యాష్‌బ్యాక్‌ లేదా రీఫండ్‌ పొందడానికి UPI PIN నమోదు చేయాల్సిన అవసరం లేదని గుర్తుంచుకోవాలి. తెలియని వ్యక్తులు పంపిన లింకుల ద్వారా APK ఫైళ్లు, యాప్‌లను డౌన్‌లోడ్‌ చేయకూడదు. డెలివరీకి సంబంధించిన సందేశాలను సంబంధిత కొరియర్‌ సంస్థ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌ లేదా కస్టమర్‌ కేర్‌ ద్వారా ధ్రువీకరించుకోవాలి. అనుమానాస్పద లావాదేవీలు జరిగితే వెంటనే బ్యాంకుకు సమాచారం ఇవ్వాలి. సైబర్‌ మోసానికి గురైతే జాతీయ సైబర్‌ క్రైమ్‌ హెల్ప్‌లైన్‌ నంబర్‌ 1930కు ఫోన్‌ చేయవచ్చు లేదా cybercrime.gov.in వెబ్‌సైట్‌లో ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. వినియోగదారులతో పాటు వ్యాపార సంస్థలు కూడా అప్రమత్తంగా ఉండాలని, బ్రాండ్లు, డెలివరీ సిబ్బంది, కస్టమర్‌ కేర్‌ ప్రతినిధుల పేరుతో జరిగే మోసాలను అడ్డుకునేందుకు భద్రతా చర్యలు బలోపేతం చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.