భారత అంతరిక్ష రంగంలో స్టార్టప్‌ల జోరు..

భారత అంతరిక్ష రంగం రాకెట్లు, ఉపగ్రహ ప్రయోగాలకే పరిమితం కాకుండా కమ్యూనికేషన్స్‌, భూ పరిశీలన, నావిగేషన్‌, ఉపగ్రహాల తయారీ, అంతరిక్ష ఆధారిత డేటా సేవలు వంటి విభాగాల్లో విస్తరిస్తోంది. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం, 2014లో దేశంలో నమోదిత స్పేస్‌టెక్‌ స్టార్టప్‌ ఒక్కటే ఉండగా, ఈ ఏడాది ఆగస్టు నాటికి వాటి సంఖ్య 440కు చేరింది. ఇండియన్‌ నేషనల్‌ స్పేస్‌ ప్రమోషన్‌ అండ్‌ ఆథరైజేషన్‌ సెంటర్‌ (ఇన్‌-స్పేస్‌) ఇప్పటివరకు 52 ప్రైవేటు సంస్థలకు 113 అనుమతులు మంజూరు చేసినట్లు సమాచారం. ఈ ఏడాది మార్చి 31 నాటికి భారత అంతరిక్ష అంకుర సంస్థల్లోకి 618.5 మిలియన్‌ డాలర్ల పెట్టుబడులు వచ్చాయి. ప్రస్తుతం భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ విలువ సుమారు 9 బిలియన్‌ డాలర్లుగా ఉండగా, 2033 నాటికి దాన్ని 44 బిలియన్‌ డాలర్లకు పెంచాలని ఇన్‌-స్పేస్‌ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇందులో 11 బిలియన్‌ డాలర్ల ఎగుమతుల లక్ష్యమూ ఉంది. కమ్యూనికేషన్స్‌ అతిపెద్ద విభాగంగా నిలవనుండగా, నావిగేషన్‌, భూ పరిశీలన, ఉపగ్రహాల తయారీ, ప్రయోగ సేవలు, కక్ష్యలో ఉపగ్రహాల నిర్వహణ వంటి రంగాలూ వృద్ధి చెందనున్నాయి.

భారత అంతరిక్ష రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థల ఎదుగుదలకు ఇస్రో అభివృద్ధి చేసిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కీలక పునాదిగా నిలుస్తోంది. అందించిన గణాంకాల ప్రకారం, ఇస్రో 136 అంతరిక్ష నౌకల ప్రయోగాలు, 106 రాకెట్‌ ప్రయోగాలు చేపట్టడంతో పాటు 434 విదేశీ ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించింది. ఇస్రో, అంతరిక్ష విభాగం సంయుక్తంగా అభివృద్ధి చేసిన 83 సాంకేతికతలకు సంబంధించి టెక్నాలజీ బదిలీ ఒప్పందాలు కుదిరాయి. 2020లో ప్రైవేటు సంస్థలకు అంతరిక్ష రంగంలో అవకాశాలు కల్పించడంతో పాటు, ఇండియన్‌ స్పేస్‌ పాలసీ–2023 ద్వారా ఉపగ్రహాలు, రాకెట్లు, అంతరిక్ష సేవల అభివృద్ధికి విధానపరమైన మార్గదర్శకాలు రూపొందించారు. ఇన్‌-స్పేస్‌ ప్రైవేటు కార్యకలాపాలకు అనుమతులు కల్పిస్తూ ఈ రంగాన్ని ప్రోత్సహిస్తోంది. హైదరాబాద్‌కు చెందిన స్కైరూట్‌ ఏరోస్పేస్‌తో పాటు ధ్రువ స్పేస్‌, టేక్‌మీ2స్పేస్‌, పిక్సెల్‌, అగ్నికుల్‌ వంటి సంస్థలు ఈ రంగంలో కీలకంగా ఉన్నాయి. ఉపగ్రహ చిత్రాలను కృత్రిమ మేధతో అనుసంధానించడం ద్వారా వ్యవసాయం, బీమా, గనులు, మౌలిక వసతులు, విపత్తు నిర్వహణ, రక్షణ రంగాలకు ప్రయోజనం చేకూరనుంది. ఉపగ్రహ కమ్యూనికేషన్స్‌, నావిగేషన్‌ సేవలు బ్రాడ్‌బ్యాండ్‌, రవాణా, లాజిస్టిక్స్‌ రంగాల అభివృద్ధికీ తోడ్పడతాయి. ప్రభుత్వ మౌలిక వసతులు, పరిశోధనలకు ప్రైవేటు పెట్టుబడులు, ఆవిష్కరణలు జతకలిసే ఈ విధానం సెమీకండక్టర్లు, అధునాతన తయారీ, రక్షణ సాంకేతికత, బయోటెక్నాలజీ వంటి ఇతర రంగాలకూ మార్గదర్శకంగా నిలవవచ్చని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.