దేవ ఉత్థాన ఏకాదశి : శ్రీమహావిష్ణువు మేల్కొనే రోజు.. పూజా విధానం, తులసి కళ్యాణం, వ్రత నియమాలు ఇవే!

కార్తీక మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశి తిథిని దేవ ఉత్థాన ఏకాదశిగా జరుపుకుంటారు. దీనినే దేవుత్థాన ఏకాదశి, ప్రబోధిని ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. హిందూ సంప్రదాయ విశ్వాసాల ప్రకారం.. ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి రోజున యోగనిద్రలోకి వెళ్లే శ్రీమహావిష్ణువు తిరిగి కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి రోజున మేల్కొంటారు. ఈ పవిత్రమైన రోజుతో నాలుగు నెలల చాతుర్మాసం ముగుస్తుంది. అనంతరం వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు వంటి శుభకార్యాలు తిరిగి ప్రారంభమవుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. 2026లో దేవ ఉత్థాన ఏకాదశిని నవంబర్ 20, శుక్రవారం జరుపుకోనున్నారు. నవంబర్ 20 ఉదయం 7:15 గంటలకు ప్రారంభమయ్యే ఏకాదశి తిథి.. నవంబర్ 21 ఉదయం 6:31 గంటలకు ముగుస్తుంది. సూర్యోదయ తిథి సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి నవంబర్ 20న భక్తులు ఉపవాసం ఆచరించాలి.

ఈ పర్వదినాన తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి. పూజా మందిరాన్ని శుభ్రం చేసి శ్రీమహావిష్ణువు, లక్ష్మీదేవికి పూలు, గంధం, పండ్లు సమర్పించి దీపారాధన చేయాలి. 'ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ' మంత్రాన్ని జపించడంతో పాటు విష్ణు సహస్రనామాలు, ఏకాదశి వ్రత కథను పఠించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఈ రోజున తులసి కళ్యాణానికి కూడా విశేష ప్రాధాన్యత ఉంది. లక్ష్మీదేవి స్వరూపంగా భావించే తులసి మొక్కకు, శ్రీమహావిష్ణువు స్వరూపమైన సాలగ్రామానికి సంప్రదాయబద్ధంగా వివాహం జరిపిస్తారు. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి ఉపవాసం పాటించవచ్చు. పండ్లు, పాలు వంటి సాత్విక ఆహారాన్ని తీసుకోవచ్చు. మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథిలో స్థానిక పంచాంగం సూచించిన సమయంలో ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. అన్నదానం, వస్త్రదానం, పేదలకు సహాయం చేయడం పుణ్యప్రదమని భక్తుల నమ్మకం. మహారాష్ట్రలోని పండరీపురం, గుజరాత్‌లోని గిర్నార్, రాజస్థాన్‌లోని పుష్కర్ వంటి పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఈ వేడుకలను భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తారు. భక్తితో పాటు సేవ, దానధర్మాల ప్రాముఖ్యతను చాటిచెప్పే పర్వదినంగా దేవ ఉత్థాన ఏకాదశిని భావిస్తారు.