నారద మహర్షి ఆలయాలు కొలువైన పవిత్ర క్షేత్రాలివే

నారద మహర్షిని హిందూ పురాణాల్లో దేవర్షిగా, పరమ విష్ణు భక్తుడిగా, త్రిలోక సంచారిగా పేర్కొంటారు. బ్రహ్మ మానస పుత్రుడిగా భావించే నారదుడు జ్ఞానం, భక్తి, సంగీతంతో అనుబంధం కలిగిన మహర్షిగా ప్రసిద్ధి చెందారు. ప్రహ్లాదుడు, ధ్రువుడు, వాల్మీకి, వ్యాసుడు వంటి మహానుభావుల్లో భక్తి భావాన్ని పెంపొందించడంలో నారదుని పాత్ర కీలకంగా ఉన్నట్లు పురాణ కథనాలు చెబుతున్నాయి. మహతి వీణను వాయిస్తూ నారాయణ నామాన్ని జపించే నారదుని రూపం భక్తి సంప్రదాయాల్లో ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తుంది.

నారద మహర్షికి ప్రత్యేకంగా అంకితమైన ఆలయాలు చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. కృష్ణా నది తీరంలోని కోర్వా ద్వీపంలో నారద మహర్షి ఆలయం ఉంది. ఈ ప్రాంతాన్ని నారద గద్దె అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడ నారద మహర్షి కొంతకాలం తపస్సు చేశారనే స్థానిక విశ్వాసం ఉంది. అలాగే మధ్యప్రదేశ్‌లోని భీండ్ జిల్లాలో కాళీ సింధ్ నది తీరంలో మరో నారద మహర్షి ఆలయం ఉంది. పర్వదినాలు, ఏకాదశి సందర్భంగా భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించి ప్రత్యేక పూజల్లో పాల్గొంటారని సంప్రదాయ కథనాలు చెబుతున్నాయి.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నారద మహర్షికి ప్రత్యేక ఆలయాలు అరుదుగా ఉన్నప్పటికీ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని సర్పవరంలోని భావనారాయణ స్వామి ఆలయానికి నారద సరస్సుతో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. క్షేత్ర స్థల పురాణం ప్రకారం నారదుడు ఈ సరస్సులో స్నానం చేయగా స్త్రీ రూపాన్ని పొందినట్లు చెబుతారు. ఈ కథనంలోనే ప్రభవ నుంచి అక్షయ వరకు ఉన్న అరవై తెలుగు సంవత్సరాల ఆవిర్భావాన్ని నారదుడితో అనుసంధానిస్తారు. ఈ సరస్సును ముక్తికా సరస్సు అని కూడా పిలుస్తారు. ఇవన్నీ పురాణాలు, స్థలపురాణాలు, భక్తి విశ్వాసాల ఆధారంగా ప్రచారంలో ఉన్న కథనాలు మాత్రమే; వీటికి ఆధునిక శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఉండకపోవచ్చు.