కృష్ణాష్టమి 2026: పండుగ తేదీ, పూజా విధానం, ఉపవాసం, ఉట్టి వేడుకల విశేషాలు

శ్రీ మహావిష్ణువు దశావతారాల్లో ఎనిమిదో అవతారంగా శ్రీకృష్ణుడిని భక్తులు ఆరాధిస్తారు. దేవకీదేవి గర్భంలో జన్మించిన శ్రీకృష్ణుడు గోకులంలో యశోద ముద్దుబిడ్డగా పెరిగినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆయన జన్మదినాన్ని కృష్ణాష్టమి, జన్మాష్టమి, గోకులాష్టమి పేర్లతో జరుపుకోవడం ఆనవాయితీ. తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం 2026లో శ్రావణ శుద్ధ అష్టమి, రోహిణి నక్షత్రం కలిసి రావడంతో సెప్టెంబర్ 4, శుక్రవారం కృష్ణాష్టమి పర్వదినంగా పాటించాలని పంచాంగకర్తలు సూచిస్తున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ రోజున ఉపవాసం, జాగరణ చేసే సంప్రదాయం ఉన్నప్పటికీ, అవి తప్పనిసరి కావు.

కృష్ణాష్టమి రోజున తెల్లవారుజామునే స్నానం చేసి పూజామందిరాన్ని శుభ్రం చేసి, ఇంటి గుమ్మాన్ని మామిడి ఆకులు, పూలతో అలంకరిస్తారు. బాలకృష్ణుడి విగ్రహాన్ని అందంగా అలంకరించి, ఆయనను ఇంటికి ఆహ్వానిస్తున్నట్లుగా బయట నుంచి ఇంటి లోపలికి వరిపిండితో చిన్న కృష్ణుడి పాదముద్రలను వేస్తారు. ఐదు వత్తులతో దీపం వెలిగించి “ఓం శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః” మంత్రాన్ని 108 సార్లు జపించడం సంప్రదాయం. వెన్న, చలిమిడి, అటుకులు, సున్నుండలు, వెన్న ఉండలు, ఆవు పాలు వంటి నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు. ఎండుకొబ్బరి, పచ్చ కర్పూరం, ఏలకులు, పంచదార వంటి పదార్థాలతో తయారు చేసే పంచ ఖజ్జాయాన్ని కూడా శ్రీకృష్ణుడికి నివేదిస్తారు. ఉత్తర భారతంలో 56 రకాల నైవేద్యాలను సమర్పించే సంప్రదాయం ఉంది. శ్రీకృష్ణుడికి సమర్పించే నైవేద్యంపై తులసి దళాలను ఉంచడం కూడా భక్తుల ఆచారంలో ముఖ్యమైనదిగా భావిస్తారు.

ద్వారక, మథుర, బృందావనం, ఉడిపి, గురువాయూర్‌తో పాటు దేశవ్యాప్తంగా అనేక కృష్ణ ఆలయాల్లో కృష్ణాష్టమి వేడుకలు ఘనంగా జరుగుతాయి. ఆలయాలను విద్యుద్దీపాలతో అలంకరించి, శ్రీకృష్ణుడి బాల్యలీలలను నృత్యరూపకాలుగా ప్రదర్శిస్తారు. సాయంత్రం సమయంలో పలు ప్రాంతాల్లో ఉట్టి కొట్టే వేడుకలు ఉత్సాహంగా నిర్వహిస్తారు. చిన్నారులను కృష్ణుడు, గోపికల వేషధారణలో అలంకరించడం ఈ వేడుకలకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. ఈ పర్వదినాన భాగవతంలోని దశమ స్కంధం పారాయణం, అష్టోత్తర పూజ, కృష్ణ సహస్రనామ పూజ వంటి ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలను నిర్వహించడం శుభప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

గమనిక: పైన తెలిపిన వివరాలు సంప్రదాయ మతాచారాలు, పంచాంగ వివరాలు, పురాణ విశ్వాసాల ఆధారంగా అందించినవి మాత్రమే. ఇందులోని కొన్ని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, ఫలితాలకు ఆధునిక శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేకపోవచ్చు. పాఠకులు తమ వ్యక్తిగత విశ్వాసాలు, కుటుంబ ఆచారాలు మరియు అర్హులైన పండితుల సూచనలకు అనుగుణంగా వీటిని పాటించవచ్చు.